Rodzaje USB – kompletny przegląd złączy i ich zastosowanie

Rodzaje USB: szybki przegląd wariantów

Ujmując na początek sprawę krótko, najważniejsze rodzaje USB to:

• USB typu A — klasyczny wariant USB, odznaczający się sporą uniwersalnością. Jeżeli przeglądasz ten tekst nie na telefonie, a komputerze, możemy się założyć, że masz coś podpiętego przy pomocy tych wtyczek USB!
• USB typu B — rzadziej spotykane złącze USB, które potrafi wyjątkowo uparcie tkwić w wejściu. Specyficzna konstrukcja sprawia, że jest bardzo odporne na przypadkowe wypięcia. W związku z tym wykorzystuje się go do dość wąskiego (w porównaniu do np. typu A) zakresu urządzeń.
• USB typu C — następca wariantu USB-A. Szybki i uniwersalny, na dodatek nie trzeba kombinować przy podłączaniu ze względu na symetryczny kształt.
• Micro USB — niegdyś standard przy urządzeniach mobilnych, obecnie złącze wypierane jest już przez swoją młodszą i świeżą kuzynkę w postaci USB C.
• Mini USB — mało już obecnie używane złącze, wykorzystywane raczej tylko przez sprzęt starszej daty. Możesz nim podłączyć np. odtwarzacz MP3 czy kamerę cyfrową. Dodatkowe zastosowanie: budzenie wśród millenialsów tęsknoty za utraconą młodością!

Tak ogólnie możemy sklasyfikować oznaczenia USB. Teraz natomiast przyjrzymy się każdemu z nich znacznie bliżej.

USB typu A: klasyczne, wszechstronne rozwiązania

Jeżeli ktoś wspomina o USB, to w Twojej głowie prawdopodobnie pojawia się USB typu A. To najbardziej rozpoznawalny „klasyk” wśród złączy USB, charakteryzujący się prostokątnym, płaskim kształtem.

Wyraźnie oznaczono na nim górę i dół, ponieważ w dawnych czasach trzeba było przy podłączaniu zawsze zadbać o odpowiednią orientację przy podłączaniu (najnowsze warianty USB eliminują konieczność tej gimnastyki). 

Sam kształt złącza nie determinuje prędkości, ale USB typu A może obsługiwać standardy od USB 1.1 do USB 3.2 Gen 2, co oznacza maksymalny transfer danych od 12 Mb/s do 10 Gb/s.

Złącze to przesyła zarówno dane, jak i zasilanie, jednak nie licz na tak znakomitą szybkość ładowania, jak jest to w przypadku USB typu C. Jego zaletą jest bez wątpienia ogromna kompatybilność - przy jego użyciu podłączysz klawiatury, myszki, pendrive’y, drukarki, dyski zewnętrzne oraz wielu innych akcesoriów.

USB typu B: rozwiązanie do specyficznych zadań

USB B rozpoznasz od razu po jego specyficznym, masywnym kształcie - przypomina nieco kwadrat, któremu ktoś przypiłował górne narożniki. Charakterystyczny kształt sprawia, że nie nadaje się do wykorzystania przy komputerach - końcówka ta służy przede wszystkim do podłączania interfejsów audio, skanerów, drukarek czy też sprzętu przemysłowego.

Wykorzystanie tej konstrukcji w przypadku kabli do wymienionych rodzajów sprzętu to nie przypadek - dzięki niemu szansa na przypadkowe odłączenie kabla jest sprowadzona do minimum. Dodatkowo, na pierwszy rzut oka możesz już odróżnić, która część „idzie” do hosta, a która do samego urządzenia.

Jak przedstawia się prędkość przesyłu danych? Standardowe USB typu B obsługiwało początkowo prędkości do 480 Mb/s w ramach USB 2.0, natomiast wariant USB 3.0 typu B, rozpoznawalny po dodatkowym „garbie”, umożliwia transfer do 5 Gb/s. Choć złącze to przesyła też zasilanie, nie sprawdzi się dobrze jako kabel do szybkiego ładowania. 

USB typu C: najpowszechniejsze wśród nowych urządzeń

USB typu C to najnowocześniejsze i najbardziej uniwersalne złącze USB. Ma niewielki, symetryczny, kształt, który w porównaniu do jego starszych, bardziej topornych kuzynów prezentuje się wyjątkowo elegancko.

Symetryczny wygląd cieszy nie tylko oko, gdyż to dzięki niemu można je podłączyć w dowolnej orientacji. Koniec z wyklinaniem pod nosem, kiedy wpychany na ślepo USB nie wchodzi mimo ciągłego przymierzania!

Z racji swojej nowoczesności USB-C stosowane  jest w smartfonach, laptopach, tabletach, monitorach, stacjach dokujących, konsolach oraz nowoczesnych ładowarkach. Warto mieć na uwadze, że USB typu C nie definiuje jednej prędkości, lecz obsługuje wiele standardów od USB 2.0 po USB4, co oznacza transfer danych nawet do 40 Gb/s.

To nie koniec atrakcji związanych z użytkowaniem USB typu C, gdyż rozwiązanie to dodatkowo umożliwia przesył obrazu i dźwięku (np. DisplayPort, HDMI). Złącze USB-C to też bardzo szybkie ładowanie. Dzięki technologii USB Power Delivery może nawet sięgać 240 W!

Jedno złącze może więc zastąpić kilka innych portów. Najważniejszą zaletą USB typu C jest jego wszechstronność, pod warunkiem jednak, że wyposażone jest w odpowiedni kabel, który w pełni wykorzysta jego możliwości. 

Micro USB: najczęściej spotykany wariant wśród starszych urządzeń mobilnych

Micro USB jest mniejszym złączem USB, będącym przez wiele lat standardem w urządzeniach mobilnych. Kabel Micro rozpoznasz nie tylko po mniejszych rozmiarach, ale też tym, że ma spłaszczony, asymetryczny kształt. To oczywiście oznacza, że wymaga właściwej orientacji podczas podłączania. 

Najczęściej stosowano je w smartfonach, tabletach, powerbankach, aparatach fotograficznych i innych przenośnych urządzeniach elektronicznych.

Standardowe Micro USB obsługuje USB 2.0 z maksymalną prędkością transferu 480 Mb/s, aczkolwiek istniała także wersja USB Micro 3.0, pozwalająca na transfer do 5 Gb/s. Nie była jednak zbyt powszechnie używana, ze względu na nieco większy rozmiar łącza. 

Micro USB umożliwia przesyłanie danych i zasilania, aczkolwiek nie obsługuje nowoczesnych standardów szybkiego ładowania na poziomie USB-C. Obecnie jest powoli, acz nieubłaganie wypierane przez złącze USB-C oferujące większą wygodę i uniwersalność użytkowania. 

Co ciekawe, jeżeli widzisz USB Micro, jest to prawdopodobnie wariant Micro B. Początkowo dostępna była też wersja Micro A, ale dość szybko wyszła z użycia ze względu na dość niszowe zastosowanie, np. w smartfonach obsługujących USB OTG. 

Mini USB: powiew nostalgii

Mini USB to typ złącza, który ma całkiem sporo wspólnego np. z Lady Gagą, Linkin Park czy Coldplay — mianowicie był najbardziej popularny w okresie od 2000 do 2010. Jego charakterystyczny, trapezowy kształt może więc przywołać powiew nostalgii u niejednego użytkownika, który dorastał w tamtej zamierzchłej epoce.

Te rodzaje kabli USB przydawały się, gdy chciałeś podłączyć odtwarzacze MP3 bądź sprzęty do nawigacji GPS; stosowane są też w starszych aparatach fotograficznych. Przydaje się również w przypadku akcesoriów komputerowych i konsolowych (np. pady). 

Mini USB obsługuje standard USB 2.0, co oznacza maksymalną prędkość transferu danych 480 Mb/s. Złącze to umożliwiało zarówno komunikację z komputerem, jak i ładowanie urządzeń, jednak nie było projektowane z myślą o częstym podłączaniu i odłączaniu.

Po latach świetności zostało wyparte przez Micro USB, w związku z czym spotkasz je głównie przy okazji obcowania ze starszej daty sprzętem takim jak właśnie wspomniane odtwarzacze mp3. 

Tak jak w przypadku wersji Micro, typy kabli USB początkowo oferowane były w wersji A i B. Ostatecznie większą popularność zdobyła końcówka USB Mini B, gdyż to ona właśnie wykorzystywana była w urządzeniach peryferyjnych, czyli np. aparatach cyfrowych.

Jaki sprzęt audio wykorzystuje USB?

Czas na chwilę „audiofilskiej” narracji i odpowiedź na pytanie, jak świat muzyki (taki szeroko pojmowany) wykorzystuje złącze USB. Tu zaznaczmy, że standard USB stał się literalnie fundamentem współczesnej produkcji i konsumpcji dźwięku, wypierając analogowe złącza w wielu dziedzinach.

Najprostszym przykładem wykorzystania tego portu są przejściówki z Jack na USB, które pełnią rolę, powiedzmy prawie miniaturowych „kart dźwiękowych”, pozwalając na podłączenie klasycznych słuchawek do nowoczesnych laptopów czy smartfonów pozbawionych wejścia analogowego. No dobra, to po prostu przejściówki — darujmy sobie opowieść o miniaturowych kartach dźwiękowych, gdyż…

Zewnętrzne karty dźwiękowe, takie prawdziwe, też korzystają z USB. To produkty przeznaczone, stworzone z myślą o bardziej wymagających użytkownikach, którym zależy na możliwie wysokiej jakości dźwięku. Podobną rolę pełnią zresztą również interfejsy audio, też niespotykane u niedzielnych, okazjonalnych słuchaczy muzyki w streamingu.

Interfejsy audio to profesjonalne urządzenia, kluczowe w domowych i studyjnych systemach nagraniowych. Pozwalają na podpięcie instrumentów (np. gitary) oraz mikrofonów za pomocą złączy XLR. Interfejsy te oferują wysokiej jakości przedwzmacniacze i przetworniki analogowo-cyfrowe, co jest niezbędne do czystego zapisu wokalu czy partii instrumentalnych.

A karty dźwiękowe? Cóż, jeśli muzyka z komputera brzmi słabo, polecamy podpiąć taką kartę i sprawdzić jeszcze raz.

Dodajmy też, że turbo popularne są także mikrofony USB, które posiadają wbudowany interfejs. Są one niezwykle lubiane wśród streamerów i podcasterów, ponieważ nie wymagają dodatkowego sprzętu – wystarczy wpiąć kabel do komputera, by uzyskać doskonałą jakość głosu.

USB wykorzystują również nowoczesne miksery audio, które mogą pełnić funkcję wielokanałowych interfejsów, przesyłając gotowy miks, bezpośrednio do oprogramowania DAW.

Ponadto port ten znajdziemy w kontrolerach MIDI, syntezatorach, a nawet w kolumnach aktywnych i słuchawkach gamingowych, gdzie służy on zarówno do przesyłu danych, jak i zasilania zaawansowanych systemów dźwięku przestrzennego.

Jak ewoluował standard USB?

Sama końcówka to nie wszystko — istotny jest też standard USB. Zapraszamy w małą podróż po tym, jak standardy rozwijane były w ciągu lat

USB 1.0 i 1.1 (1996 / 1998)

Dziewiczy USB 1.0 został wprowadzony w 1996 roku jako pierwszy zunifikowany standard do podłączania urządzeń peryferyjnych. Z naszej perspektywy nie imponował, gdyż oferował prędkość do „oszałamiającego” 1,5 Mb/s (Low Speed) bądź 12 Mb/s (Full Speed). Wtedy jednak nic więcej do szczęścia nie potrzeba było. Dopieszczona wersja 1.1 z 1998 roku poprawiła stabilność i kompatybilność, stając się pierwszą szeroko stosowaną odmianą USB.

USB 2.0 (2000)

Spece od technologii nie próżnowali: standard USB 2.0 pojawił się w 2000 roku i wprowadził tryb High Speed o maksymalnej prędkości 480 Mb/s, co stanowiło ekstremalną wręcz ewolucję. Nic dziwnego więc, że standard ten szybko stał się dominujący i przez wiele lat był używany w komputerach, pendrive’ach, drukarkach i urządzeniach mobilnych. Do dziś spotykany jest w sprzęcie starszej daty.

USB 3.0 oraz USB 3.1 Gen 1 (2008)

Nad trzecią iteracją USB zmóżdżano się prawie dekadę — USB 3.0 został zaprezentowany w 2008 roku i znacząco zwiększył przepustowość szybkich transferów do 5 Gb/s. Wprowadził dodatkowe linie danych oraz charakterystyczne niebieskie oznaczenie portów typu A.  W późniejszych latach standard ten był kilkukrotnie przemianowywany i obecnie jego oficjalna nazwa to USB 3.2 Gen 1, mimo że technicznie nic się w nim nie zmieniło. Dawne określenia, takie jak USB 3.0 czy USB 3.1 Gen 1, są jednak nadal powszechnie używane w opisach i rozmowach potocznych.

USB 3.1 Gen 2 (2013)

Kolejny wariant, czyli Standard USB 3.1 Gen 2, miał swój debiut w 2013 roku i podwoił maksymalną prędkość transferu do 10 Gb/s. Często był łączony z wprowadzaniem złącza USB typu C, choć mógł działać także na innych typach złączy. W wyniku późniejszego rebrandingu standard ten funkcjonuje dziś pod nazwą USB 3.2 Gen 2, co bywa mylące, ponieważ starsze nazewnictwo wciąż pojawia się w specyfikacjach sprzętu.

USB 3.2 (2017)

Docieramy do prawie najnowszego standardu USB 3.2. Został on wprowadzony w 2017 roku i umożliwił jednoczesne wykorzystanie wielu linii danych. W wersji Gen 2x2 oferuje prędkość do 20 Gb/s, ale by skorzystać z tej zawrotnej prędkości, musisz być wyposażony w złącze typu USB typu C.  To właśnie w tym momencie nazewnictwo USB stało się najbardziej nieintuicyjne, mimo że same technologie rozwijały się w logiczny sposób.

USB 4 (2019)

USB 4 pojawił się w 2019 roku i bazuje na technologii Thunderbolt 3. Oferuje maksymalną przepustowość do 40 Gb/s oraz obsługę przesyłu danych, obrazu i zasilania jednym kablem. Standard ten wymaga użycia złącza USB typu C i stanowi podstawę nowoczesnych rozwiązań sprzętowych. Jak dotąd w kwestii USB nikt nie wymyślił nic lepszego!

Podsumowując powyższy tekst, możemy stwierdzić, że:

1. Złącze USB zawdzięcza swoją popularność dzięki temu, że oferuje ogromną wygodę użytkowania oraz uniwersalność zastosowania. 
2. Dobierając odpowiednio typu USB będziesz w stanie podłączyć zarówno różne modele klawiatury, kartę dźwiękową, smartfon czy też mikser. 
3. Kompatybilność wsteczna w przypadku niektórych modeli sprawia, że jeżeli dobrze pogłówkujesz, znajdziesz złącze do w zasadzie każdego urządzenia. 

Pomóc Ci w tym może szeroki asortyment naszego sklepu HEARON, gdzie od lat gromadzimy najróżniejsze warianty USB!

FAQ

Co to jest USB?
USB, czyli Universal Serial Bus, to uniwersalne złącze służące do podłączania urządzeń do komputera i zasilania ich jednym kablem. Standard USB jest powszechnie stosowany w nowoczesnej elektronice, od klawiatury po dyski zewnętrzne.

Do czego służy kabel USB?
Kabel USB służy do przesyłania danych oraz do ładowania urządzeń. Umożliwia podłączanie urządzeń peryferyjnych, takich jak mysz, telefon czy drukarka, do komputera lub ładowarki.

Jak wygląda kabel USB?
Kabel USB składa się z przewodu oraz dwóch wtyczek USB, które mogą mieć różne typy, np. USB A, USB typu C lub micro USB. Wygląd zależy od standardu i rodzaju złącza USB po obu stronach kabla.

Ile kosztuje kabel USB?
Cena kabla USB zależy od typu, długości i standardu, np. USB 2.0 lub USB 3.0. Najprostsze kable kosztują kilka złotych, a modele do szybkiego ładowania lub USB-C mogą kosztować kilkadziesiąt złotych.

Ile żył ma kabel USB?
Standardowy kabel USB 2.0 ma cztery żyły: dwie do zasilania i dwie do transferu danych. W nowszych wersjach, takich jak USB 3.0 lub USB 3.2, liczba żył jest większa, aby umożliwić szybszy przesył danych.

Jak połączyć dwa kable USB?
Najbezpieczniej użyć specjalnej przejściówki lub adaptera USB, dopasowanego do typu złącza USB. Bezpośrednie łączenie kabli bez odpowiedniego adaptera może nie działać lub uszkodzić port USB.

Czym się różni USB 2.0 od 3.0?
USB 3.0 oferuje znacznie wyższe prędkości transferu danych niż USB 2.0 oraz lepsze zasilanie urządzeń. Jest też wstecznie kompatybilny, więc działa ze starszymi kablami i gniazdami USB.

Jak wyczyścić bezpiecznie port USB?
Port USB najlepiej czyścić sprężonym powietrzem, bez użycia ostrych narzędzi. Ważne, aby urządzenie było odłączone od zasilania, aby nie uszkodzić złącza.

Jak wysuszyć port USB?
Jeśli port USB zamókł, należy odłączyć urządzenie i pozostawić je do wyschnięcia w temperaturze pokojowej. Nie zaleca się używania suszarki ani podłączania kabla, dopóki port nie będzie całkowicie suchy.